Dezelfde module voor iedereen
Op vrijwel elke industriële locatie zit dezelfde scheve verhouding in het opleidingsaanbod. De verplichte module duurt veertig minuten en is gebouwd voor iemand die het onderwerp nog niet kent. Hij wordt ook opgelegd aan de monteur die er twintig jaar mee werkt.
Die monteur klikt hem door. Dat is geen onwil, dat is een rationele reactie op materiaal dat hem niets nieuws vertelt. Het kost hem veertig minuten en het levert niets op, en het beschadigt iets dat lastiger te herstellen is dan tijd: de aanname dat training in deze organisatie de moeite waard is.
Adaptief materiaal is het antwoord op precies dat probleem. Niet op de wens om iets met personalisatie te doen.
Drie niveaus van adaptief
De term dekt drie heel verschillende dingen, en het verschil in prijs is aanzienlijk.
Voortoets met vrijstelling. Iemand doet vooraf een toets. Wie de onderdelen beheerst, slaat ze over en doet alleen de rest. Simpel, goedkoop, en verantwoordelijk voor het overgrote deel van de winst.
Vertakking op basis van rol of antwoord. Het materiaal splitst op vaste punten. Een operator krijgt een andere route dan een onderhoudsmonteur, of wie een vraag fout heeft krijgt eerst een extra uitleg. Bewerkelijker, want elke tak moet worden gemaakt en onderhouden.
Werkelijk adaptief. Het systeem houdt per onderwerp bij hoe zeker iemand is en kiest daar de volgende vraag of uitleg bij. Dit is wat leveranciers bedoelen als ze het woord gebruiken in een demonstratie, en het is de vorm die de meeste inhoud vraagt.
De inhoud die je ervoor nodig hebt
Hier struikelen de meeste implementaties, en het is een rekensom die vooraf te maken is.
Adaptief materiaal kan alleen schuiven met wat er ligt. Wil je per onderwerp drie moeilijkheidsniveaus en genoeg vragen om te voorkomen dat mensen dezelfde vraag terugzien, dan is de vraagbank al snel een veelvoud van wat je voor een gewone module maakt. Bij een vertakte route geldt hetzelfde voor de uitleg zelf.
Dat maakt de investering niet onverstandig, en het verplaatst hem wel. Je koopt geen slim systeem, je koopt inhoud waar een systeem iets mee kan. Een adaptieve motor met te weinig materiaal eronder gedraagt zich als een gewone module met extra klikken.
Reken daar ook het onderhoud in mee. Verandert de procedure, dan verandert hij in alle varianten.
Wanneer het loont
Vier situaties waarin de rekensom vrijwel altijd uitkomt.
Grote groepen met sterk uiteenlopende ervaring, waarbij de tijd van ervaren mensen duur is. Verplichte herhaling van stof die het grootste deel van de groep al beheerst. Onboarding waarin zij-instromers met vakkennis binnenkomen naast mensen zonder achtergrond. En certificeringstrajecten waar het aantoonbaar beheersen per onderdeel telt.
Buiten die situaties is het vaak eerlijker om het geld in beter basismateriaal te steken. Een korte, scherp geschreven module die iedereen doorloopt, verslaat een adaptieve route door zwakke inhoud.
De goedkope versie die bijna hetzelfde doet
Voor de meeste organisaties ligt hier de verstandigste stap, en die vraagt geen adaptief platform.
Zet een voortoets voor de module. Wie slaagt, krijgt vrijstelling en een aantekening in de registratie. Wie zakt, doet de module. Klaar.
Die ingreep is met een gewoon leerplatform te bouwen, kost een fractie van een adaptief traject, en pakt het grootste deel van het probleem: ervaren mensen verliezen hun tijd niet meer, en je krijgt er een meting bij van wat de groep werkelijk al beheerst. Die meting is op zichzelf bruikbaar, want ze vertelt je welke onderdelen je überhaupt nog moet aanbieden.
Blijkt daarna dat de vrijstelling te grofmazig is, dan heb je een concrete aanleiding om verder te gaan. Beginnen bij de dure vorm zonder die aanleiding is de volgorde omdraaien.
Hoe deze afweging past binnen het ontwerp van een opleidingsprogramma, lees je in de gids over een bedrijfsacademie opzetten of vernieuwen. Het onderliggende ontwerpprincipe staat kort uitgelegd bij instructional design.