Veilig werken aan waterstofinstallaties voordat ze zijn geïnstalleerd

Gasunie (Ondergrondse Opslag en Waterstof) bouwt nieuwe installaties voor waterstofopslag en -transport. De veldtechnici, GT'ers, die straks op deze installaties werken, moeten vóór de operationele start volledig getraind zijn in alle veiligheidsprocedures. Eén probleem: de installaties zijn tijdens de trainingsperiode nog niet gebouwd.

Waterstof stelt andere eisen aan veiligheid dan aardgas. De double block-and-bleed procedures voor het afsluiten van leidingen zijn kritiek: een fout kan leiden tot brand, explosie of vergiftiging. Er zijn tien essentiële trainingsonderdelen geïdentificeerd, met gezamenlijk meer dan 200 specifieke handelingen die technici stap voor stap correct moeten kunnen uitvoeren.

Klassikale training of e-learning alleen zijn niet toereikend: kennis toetsen is niet hetzelfde als gedrag trainen. Gasunie wilde technici in staat stellen alle procedures volledig te oefenen, inclusief het voelen van de juiste volgorde, het herkennen van foutieve situaties, en het handelen onder tijdsdruk, zonder dat de installatie beschikbaar is.

Het eindresultaat is een compleet blended leertraject van tien modules. Elk onderdeel combineert een e-learningmodule voor theorie (15-20 minuten) met een VR-praktijkmodule voor het oefenen van de daadwerkelijke handelingen (15-20 minuten). Samen duurt het traject per technicus 60 tot 120 minuten.

In de VR-modules staat de technicus op de virtuele OSH-installatie. De double block-and-bleed procedure wordt stap voor stap uitgevoerd: kleppen afsluiten, druk afblazen, meetpunten controleren, beveiligingen activeren. Bij een verkeerde stap geeft het systeem directe feedback, en registreert het afwijkende gedrag voor de HSE-manager.

De scenarios zijn gebaseerd op werkelijke OSH-installatietekeningen en gevalideerd door Gasunie-veiligheidsexperts. Een pilot met acht veldtechnici leverde feedback op waarna de modules zijn aangescherpt vóór de brede uitrol.